Nghị định 186/2026: Quy định mới về xử phạt hành vi xâm phạm trên môi trường internet

ELITE LAW FIRM

Ngày 26/5/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định 186/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 99/2013/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực sở hữu công nghiệp và chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 15/7/2026. Nghị định sửa đổi tập trung vào hai nội dung chính:

Tổ chức lại toàn bộ hệ thống phân định thẩm quyền xử phạt phù hợp với bộ máy hành chính mới sau khi bỏ cấp huyện và sáp nhập tỉnh;
Bổ sung công cụ pháp lý mới để xử lý các hành vi xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp trên môi trường internet.

ELITE xin giới thiệu các điểm mới đáng chú ý và tác động đến doanh nghiệp như sau:

Bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả mới về tên miền

Điểm mới: Nghị định bổ sung biện pháp khắc phục hậu quả: ngăn chặn truy cập tên miền xâm phạm quyền sở hữu công nghiệp, bên cạnh các biện pháp buộc hoàn trả và buộc thu hồi tên miền đã có từ trước (Điều 3a, khoản 3a). Khi cơ quan có thẩm quyền ban hành quyết định áp dụng biện pháp này, doanh nghiệp viễn thông có trách nhiệm áp dụng biện pháp kỹ thuật để chặn truy cập tên miền vi phạm trong vòng 5 ngày kể từ khi nhận quyết định, và báo cáo kết quả trong 10 ngày sau khi hoàn tất.

Ngoài ra, biện pháp buộc thay đổi tên hoặc loại bỏ yếu tố vi phạm trong tên được mở rộng phạm vi áp dụng đối với cả hộ kinh doanh.

Tác động tới doanh nghiệp: Doanh nghiệp sở hữu, vận hành tên miền (kể cả tên miền quốc tế) có thể bị chặn truy cập website tại Việt Nam trong thời hạn 05 ngày kể từ khi có quyết định, kể cả khi thủ tục thu hồi tên miền chưa hoàn tất. Ngược lại, doanh nghiệp là chủ thể quyền sở hữu công nghiệp bị xâm phạm có thêm công cụ bảo vệ quyền nhanh và hiệu quả hơn. Hộ kinh doanh nay cũng chịu rủi ro bị buộc đổi tên tương tự doanh nghiệp.

Sửa đổi thẩm quyền xử phạt

Điểm mới: Các Điều 16 và 17 của Nghị định 99/2013/NĐ-CP bị bãi bỏ, toàn bộ hệ thống thẩm quyền xử phạt được xây dựng lại từ Điều 15 đến Điều 21, phản ánh việc tổ chức lại bộ máy hành chính nhà nước (bỏ cấp huyện, sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, tái cơ cấu cơ quan chuyên ngành):

Quy định thẩm quyền xử phạt của các chức danh thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ (Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành, Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ…), mức xử phát phạt tối đa 250 triệu đồng tùy chức danh. (Điều 15a)
Sửa đổi chức danh trong các lực lượng Quản lý thị trường (nay là “Kiểm soát viên thị trường”, “Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước”), Hải quan (“Chi cục Hải quan khu vực”), Công an (bổ sung “Trưởng Công an cấp xã”) (Điều 18, 19, 20).
Bổ sung thẩm quyền xử phạt của Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ ở địa phương, cho phép phạt tiền tối đa 200 triệu đồng (Điều 20).

Tác động tới doanh nghiệp: Với việc thẩm quyền xử phạt đã thay đổi hoàn toàn theo bộ máy hành chính mới. Doanh nghiệp cần cập nhật để biết đúng đầu mối làm việc khi bị kiểm tra, xử lý – tránh nhầm lẫn cơ quan liên hệ, khiếu nại hoặc thi hành quyết định sai đối tượng, đặc biệt tại các địa phương vừa sáp nhập.

Thẩm quyền xử phạt mới của Nghị định được tóm tắt thành bảng như sau:

Thẩm quyền xử phạt theo Nghị định 186/2026/NĐ-CP

STT	Thẩm quyền của cơ quan	Mức xử phạt tối đa
	Bộ Khoa học và Công nghệ (Điều 15a)
1	Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành (do Cục trưởng Cục SHTT lập)	200 triệu đồng
2	Cục trưởng Cục Sở hữu trí tuệ	250 triệu đồng
3	Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành (do Bộ trưởng lập)	250 triệu đồng
	Quản lý thị trường (Điều 18)
1	Kiểm soát viên thị trường	25 triệu đồng
2	Đội trưởng Đội Quản lý thị trường	75 triệu đồng
3	Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường	125 triệu đồng
4	Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước	250 triệu đồng
	Hải quan (Điều 19)
1	Công chức Hải quan	12,5 triệu đồng
2	Đội trưởng (Hải quan cửa khẩu, kiểm soát chống buôn lậu…)	75 triệu đồng
3	Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực	125 triệu đồng
4	Cục trưởng Cục Hải quan	250 triệu đồng
	Công an (Điều 20)
1	Chiến sĩ Công an nhân dân	25 triệu đồng
2	Trưởng đồn/trạm, Đội trưởng	75 triệu đồng
3	Trưởng Công an cấp xã (mới)	125 triệu đồng
4	Trưởng phòng nghiệp vụ cấp tỉnh	200 triệu đồng
5	Giám đốc Công an cấp tỉnh	250 triệu đồng
6	Cục trưởng (Bộ Công an)	250 triệu đồng
7	Trưởng đoàn kiểm tra chuyên ngành (do Bộ trưởng bộ Công an lập)	250 triệu đồng
	UBND & Sở KH&CN (Điều 21)
1	Chủ tịch UBND cấp xã	125 triệu đồng
2	Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ	200 triệu đồng
3	Chủ tịch UBND cấp tỉnh	250 triệu đồng

Sửa đổi nguyên tắc và thủ tục xử phạt, bổ sung xử lý trên môi trường điện tử

Điểm mới: Điều 30 quy định rõ nguyên tắc: mỗi hành vi vi phạm chỉ bị xử phạt một lần; nhiều tổ chức/cá nhân cùng vi phạm thì đều bị xử phạt; một chủ thể vi phạm nhiều hành vi thì xử phạt theo từng hành vi.

Đáng chú ý, Nghị định bổ sung quy định cho phép xử lý vi phạm hành chính về sở hữu công nghiệp trên môi trường điện tử, dẫn chiếu điều kiện về hạ tầng, kỹ thuật, thông tin theo Điều 18a Luật Xử lý vi phạm hành chính.

Tác động tới doanh nghiệp: Đây là tín hiệu cho thấy cơ quan quản lý sẽ giám sát và xử phạt chặt hơn đối với hành vi vi phạm sở hữu công nghiệp trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, sàn giao dịch online – doanh nghiệp kinh doanh online cần rà soát lại việc sử dụng nhãn hiệu, kiểu dáng trên các nền tảng số của mình.

Quy định chi tiết trình tự, thời hạn thực hiện biện pháp khắc phục hậu quả

Điểm mới: Điều 31 quy định cụ thể trình tự, thời hạn như sau:

Thay đổi tên doanh nghiệp/hộ kinh doanh: 60 ngày kể từ khi quyết định có hiệu lực; không thực hiện sẽ bị cưỡng chế qua cơ quan đăng ký kinh doanh.
Hoàn trả tên miền: 30 ngày; quá hạn bị cưỡng chế thu hồi, có sự phối hợp của Bộ Khoa học và Công nghệ (Trung tâm Internet Việt Nam) và Tổ chức quản lý tên miền dùng chung cấp cao nhất mới (New gTLD Registry) tại Việt Nam – chủ thể mới được bổ sung.
Ngăn chặn truy cập tên miền: doanh nghiệp viễn thông thực hiện trong 5 ngày, khôi phục truy cập trong 3 ngày nếu có quyết định khôi phục.

Tác động tới doanh nghiệp: Các mốc thời hạn cụ thể buộc doanh nghiệp vi phạm phải hành động nhanh (60 ngày đổi tên, 30 ngày hoàn trả tên miền), nếu chậm trễ sẽ bị cưỡng chế mà không có thêm thời gian gia hạn. Doanh nghiệp viễn thông (nhà mạng, ISP) phát sinh thêm nghĩa vụ kỹ thuật và báo cáo mới khi phải thực thi lệnh chặn/khôi phục truy cập tên miền theo yêu cầu của cơ quan chức năng.

Các sửa đổi khác liên quan đến thủ tục hành chính

Điểm mới: Sửa đổi khoản 3 Điều 23 về văn bản ủy quyền, cho phép nộp bản sao nếu đã nộp bản chính trong hồ sơ trước đó tại cùng cơ quan (chỉ cần chỉ rõ số hồ sơ đã nộp).

Tác động tới doanh nghiệp: Quy định về ủy quyền được nới lỏng giúp doanh nghiệp, chủ thể quyền sở hữu công nghiệp giảm bớt thủ tục hành chính khi phải nộp nhiều đơn yêu cầu xử lý xâm phạm cho cùng một cơ quan – không cần lặp lại việc công chứng/hợp pháp hóa văn bản ủy quyền mỗi lần nộp đơn.

Kết luận

Nhìn chung, doanh nghiệp cần đặc biệt lưu ý nếu đang kinh doanh online hoặc sở hữu tên miền/tên doanh nghiệp có khả năng gây nhầm lẫn với nhãn hiệu đã đăng ký, vì Nghị định trao cho cơ quan chức năng công cụ xử lý nhanh và mạnh hơn, với thời hạn thực thi ngắn. Các doanh nghiệp, hộ kinh doanh, chủ thể quyền sở hữu công nghiệp và cơ quan quản lý nhà nước liên quan cần chủ động cập nhật, chuẩn bị để áp dụng đúng quy định kể từ ngày 15/7/2026.